• Quiasinon

Gebeurtenissen uit je eigen leven, je eigen nood en verdriet

Toen ik tien jaar oud was, nam mijn tante mij mee naar het Rijksmuseum en zag ik voor het eerst een Rembrandt. Ja, de Nachtwacht, maar dat schilderij deed me niets. Ik werd gefascineerd door het veel kleinere Jeremia, treurend over Jeruzalem. Een bijbels thema, dat ik niet als zodanig herkende. Mijn bijbelkennis beperkte zich in die tijd tot de kinderbijbel, en daarin vind je Jeremia meestal niet.

Tien jaar later woonde ik in Amsterdam en waren de belangrijkste bijbelboeken verplichte literatuur voor studenten Nederlands, zoals ik. Tot protest van veel studenten, want de bijbel stond voor alles waar ze zich tegen wilden afzetten. Maar de gedachte van de docenten was, dat bijbelse verhalen zo prominent in de westerse literatuur, en eigenlijk in de hele westerse kunst aanwezig zijn, dat ze tot je culturele bagage moesten horen, gelovig of niet, omdat je anders geen toegang had tot kunst en literatuur. De verplichte literatuur uit zes eeuwen vlaamse en nederlandse letterkunde bewees onmiddellijk het gelijk van deze stelling.

Ik las Multatuli’s Woutertje Pieterse. Op een dag komt Woutertje om de een of andere reden op de Waterloopleinmarkt terecht. Multatuli beschrijft die vooroorlogse joodse markt langs de Amstel, die in moderne taal gerust een ‘event’ genoemd mag worden. Woutertje weet niet wat hem overkomt, tussen al dat volk dat door elkaar heen krioelt, schreeuwt en drukke gebaren maakt. Multatuli zegt als terloops over die joodse markt, dat een in tenten levend nomadenvolk daar tot stilstand is gekomen. Dat beeld van de oude Waterloopleinmarkt zou nooit zo levend bij mij binnen zijn gekomen als ik niet net ook bezig was de verhalen te lezen over de aartsvaders Abraham, Isaäk en Jacob, aan wier bestaan van met hun kudden rondtrekkende herders pas in Egypte een einde komt.


Veel oudtestamentische verhalen zijn fascinerend en zelfs spannend. Ze schilderen uiterlijk een onbekende, oosterse wereld van lang geleden, maar ook de innerlijke strijd van mensen die tijdloos menselijk en dus herkenbaar is. Saul, David, Salomo ‒ geen koning is zo verheven of hij heeft ook een kleinmenselijke, immorele kant. Mozes, Aäron, Ester, Job en Jonah doen ondanks hun begrijpelijke menselijke angst en zorg wat de Eeuwige van hen verlangt en stijgen zo boven zichzelf uit.


Het historische, aardse en menselijke verschijnt in de bijbel tegen de achtergrond van een groter, goddelijk plan. Het besef dát er zo’n goddelijk plan bestaat, kan je troost en vertrouwen geven als in jouw leven net als in dat van Job de ellende binnenkomt, of wanneer van jou net als Ester de moed gevraagd wordt het verschil te maken, of je rug recht te houden zoals Mozes voor farao. En als je dat allemaal niet kunt, kan het ook een troost zijn dat zelfs Israëls koningen geen onfeilbare heiligen waren.


De verhalen uit het Oude en Nieuwe Testament werden vooral in de joodse en christelijke kunst door talloze kunstenaars weergegeven in woord, verf, hout en steen. Aanvankelijk als illustratie van het bijbelwoord, maar steeds vaker als beelden voor een persoonlijke beleving. Een van de aangrijpendste schilderijen in dat opzicht vind ik Chagalls Witte Kruisiging: achter de gekruisigde Christus zien we het joodse volk, lijdend onder wat hen door christenen wordt aangedaan. De verbeelding van het Nieuwe Testament in de kunst kan de figuur van Christus soms heel dichtbij brengen. In het geval van de Witte kruisiging is dat nogal ontstellend, maar er zijn ook afbeeldingen waar altijd veel troost van is uitgegaan, zoals de weergave van de kruisiging door zestiende-eeuwse schilder Matthias Grünewald. Maar dat was vroeger. Hoe is het nu?


Zo’n veertig jaar geleden verdiepten studenten zich met frisse tegenzin in de bijbel, als ze het al deden. Ik denk niet dat het aantal mensen dat nog vertrouwd is met bijbelse verhalen en het evangelie sinds die tijd toegenomen zal zijn. Maar ondanks dat lijkt het of steeds meer mensen de nabijheid van Christus voelen. Soms half bewust als een kracht die in de levende natuur en de kringloop van de seizoenen bijna aanraakbaar dichtbij is. Soms bewuster, wanneer mensen van heel dichtbij de aanwezigheid ervaren van een levende kracht die hen helpt om niet af te wijzen wat hen overkomt, zich er niet tegen te verzetten, maar er ‘ja’ tegen te zeggen. Dat kan zonder tussenkomst van bijbelse beelden over de levens van anderen.


Het zijn de gebeurtenissen uit je eigen leven, je eigen nood en verdriet, die beelden worden waardoor de nabijheid van iets groters verschijnen kan.


Bron: Utz Verzendantiquariaat



Volg Tribute op Facebook voor het laatste nieuws en blijf up to date met wat er ECHT aan de gang is in de wereld! Steun de vrijheidsbeweging, jouw toekomst en die van je geliefden. Deel dit bericht op social media en in je eigen netwerk. DOEN!

147 keer bekeken
00 LG Heart of Art FC.jpg

©2019 by Tribute

Tel. 0541 299 860

Mob. 0653 222 944

info@tribute.nu